Praca transgraniczna

Wraz z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej powiązania w polsko-niemieckim regionie przygranicznym gwałtownie się zacieśniły. Pełna swoboda przepływu pracowników z Polski, obowiązująca od 2011 roku, wzmocniła tę tendencję również na rynku pracy. Obecnie region przygraniczny oferuje różnorodne możliwości podejmowania pracy transgranicznej. Coraz więcej osób pracuje w sąsiednim kraju, codziennie dojeżdża przez granicę lub prowadzi tam działalność na własny rachunek. Jednocześnie pojawiają się pytania dotyczące różnych regulacji prawnych i organizacyjnych – na przykład w zakresie uznawania kwalifikacji zawodowych, zakładania przedsiębiorstwa, a także kwestii podatkowych i związanych z ubezpieczeniem społecznym. Czy kiedykolwiek zastanawialiście się nad podjęciem PRACY w sąsiednim kraju? Zapoznajcie się tutaj z najważniejszymi warunkami ramowymi zatrudnienia w Niemczech i Polsce i odkryjcie dla siebie możliwości, jakie oferuje transgraniczny rynek pracy.

Nasze tematy w sekcji informacyjnej „Praca”:

Na tej stronie osoby prowadzące działalność gospodarczą i przedsiębiorcy znajdą informacje na temat systemu podatkowego w Niemczech i w Polsce.

System podatkowy w Niemczech

W Niemczech istnieje bardzo dużo rodzajów podatków. Do najważniejszych należą:

Podatek od wynagrodzenia (Lohnsteuer)

Podatek od wynagrodzenia (Lohnsteuer) jest szczególną formą podatku dochodowego, który jest bezpośrednio odliczany od miesięcznego wynagrodzenia. Wysokość podatku zależy od dochodu, stanu cywilnego, klasy podatkowej, liczby dzieci oraz przynależności do kościoła.

 

Przewidywaną wysokość podatku od wynagrodzenia można obliczyć na stronie internetowej Federalnego Ministerstwa Finansów:

 

Lohn- und Einkommensteuerrechner:Startseite

Podatek dochodowy (Einkommensteuer) jest pobierany od dochodów osób prywatnych. Do dochodów podlegających opodatkowaniu należą m.in. przychody z pracy i wynagrodzenia, działalności gospodarczej, emerytur i rent, wynajmu oraz dochodów kapitałowych. Wysokość podatku dochodowego obliczana jest w ramach rocznego zeznania podatkowego i zależy od wysokości dochodu.

 

Nie każdy pracownik ma obowiązek składania deklaracji podatkowej, jednak w wielu przypadkach (np. przy wysokich kosztach dojazdu do pracy, pracy w kilku krajach lub pracy zdalnej z domu) jest to korzystne.

 

Więcej informacji o deklaracji podatkowej i obowiązku jej składania można uzyskać we właściwym urzędzie skarbowym lub online na portalu ELSTER: ELSTER – Startseite

Podatek VAT (Umsatzsteuer) jest naliczany, gdy na terytorium Niemiec przedsiębiorstwo odpłatnie świadczy usługę lub dostarcza towar. Podatek VAT ponosi konsument, ponieważ jest on wliczony w cenę towarów i usług.

 

W Niemczech obowiązują dwie stawki VAT: podstawowa (19%) oraz obniżona (7%). Stawka 19% dotyczy większości towarów i usług. Obniżona stawka obowiązuje między innymi na wiele produktów spożywczych, książki, gazety, ofertę kulturową oraz niektóre środki transportu publicznego.

 

Podatek VAT ma szczególne znaczenie dla przedsiębiorstw i osób prowadzących działalność gospodarczą. Firmy prowadzące działalność na terenie Unii Europejskiej często potrzebują numeru identyfikacji podatkowej VAT (USt-IdNr.), który można uzyskać online w Federalnym Centralnym Urzędzie Podatkowym (Bundeszentralamt für Steuern). Więcej informacji oraz wniosek znajdą Państwo pod adresem: https://www.bzst.de

Podatek od pojazdów silnikowych (Kfz-Steuer) jest podatkiem pobieranym od pojazdów zarejestrowanych w Niemczech. Musi być opłacany za większość samochodów, motocykli i innych pojazdów mechanicznych. Podatek ten jest pobierany przez państwo i służy między innymi finansowaniu dróg oraz infrastruktury.

 

Wysokość podatku zależy od różnych czynników, takich jak: rodzaj pojazdu, emisja CO₂ czy rodzaj napędu. Wiele pojazdów elektrycznych jest w Niemczech przez określony czas zwolnionych z podatku od pojazdów mechanicznych.

 

Podatek od pojazdów mechanicznych jest zazwyczaj opłacany raz w roku. Za jego pobór odpowiada urząd celny (Hauptzollamt).

 

Wskazówka dla pracowników transgranicznych:

 

Osoby, które korzystają na terenie Niemiec z pojazdu z zagranicznymi tablicami rejestracyjnymi jedynie tymczasowo, zazwyczaj nie muszą płacić niemieckiego podatku od pojazdów silnikowych. W przypadku stałego pobytu lub miejsca zamieszkania w Niemczech może jednak powstać obowiązek opłacania niemieckiego podatku również za samochód zarejestrowany za granicą.

 

Warto skonsultować się z urzędem rejestracji pojazdów (Zulassungsstelle), głównym urzędem celnym (Hauptzollamt) lub doradcą podatkowym, ponieważ przepisy dotyczące pojazdów z zagranicznymi tablicami rejestracyjnymi mogą być skomplikowane (np. w przypadku samochodów służbowych).

Podatek kościelny (Kirchensteuer) jest podatkiem dla członków wspólnot religijnych i jest pobierany dodatkowo do podatku dochodowego. Wysokość podatku kościelnego zależy od podatku dochodowego, a w Brandenburgii wynosi 9%. W przypadku pracowników jest on automatycznie potrącany z wynagrodzenia razem z podatkiem od wynagrodzenia (Lohnsteuer). Informacja o wyznaniu jest często podawana podczas meldunku i przekazywana do urzędu skarbowego.

Podatek od działalności gospodarczej (Gewerbesteuer) jest podatkiem dla przedsiębiorstw oraz osób prowadzących działalność gospodarczą w Niemczech. Obowiązek płacenia tego podatku powstaje zazwyczaj wraz z rejestracją działalności gospodarczej. Wysokość podatku zależy od zysku przedsiębiorcy. Podatek często jest opłacany kwartalnie w formie przedpłaty, a następnie po ostatecznym rozliczeniu może wystąpić konieczność dopłaty lub zwrot.

W przypadku działalności transgranicznej często obowiązują szczególne przepisy podatkowe. W razie wątpliwości warto skonsultować się z urzędem skarbowym lub doradcą podatkowym.

Zasadniczo obowiązują następujące zasady:

 

  • osoby mieszkające w Niemczech podlegają nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu,
  • osoby pracujące w Niemczech, ale mieszkające za granica, również mogą podlegać obowiązkowi podatkowemu w Niemczech.

 

W przypadku pracowników transgranicznych często obowiązują szczególne regulacje między Niemcami a Polską. W razie wątpliwości warto skontaktować się z właściwym urzędem skarbowym lub doradcą podatkowym.

Numer identyfikacji podatkowej (Steuer-ID) to indywidualny numer używany do celów podatkowych w Niemczech. Również dzieci otrzymują własny numer identyfikacji podatkowej. Indywidualny numer jest automatycznie wysyłany pocztą po zameldowaniu w Niemczech i nie trzeba składać dodatkowego wniosku. Dzieci urodzone w Niemczech otrzymują numer identyfikacji podatkowej automatycznie.

Pracownicy w Niemczech otrzymują określoną klasę podatkową. Ma ona wpływ na miesięczną wysokość podatku od wynagrodzeń (Lohnsteuer). W Niemczech istnieje sześć klas podatkowych:

 

  • Klasa podatkowa I: osoby stanu wolnego, rozwiedzione oraz owdowiałe, o ile nie należą do klasy podatkowej II lub III.
  • Klasa podatkowa II: osoby stanu wolnego, rozwiedzione i owdowiałe, którym przysługuje ulga dla osób samotnie wychowujących dzieci. Ulga ta przysługuje zasadniczo samotnie wychowującemu pracownikowi, jeśli w jego gospodarstwie domowym mieszka co najmniej jedno dziecko, na które ma prawo do ulgi podatkowej zgodnie z § 32 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym (EStG) lub pobiera na nie zasiłek rodzinny (Kindergeld). Przyjmuje się, że dziecko należy do gospodarstwa domowego, jeśli jest zameldowane pod adresem samotnego podatnika.
  • Klasa podatkowa III: osoby pozostające w związku małżeńskim, partnerzy życiowi oraz osoby owdowiałe – w tym ostatnim przypadku tylko w roku kalendarzowym następującym po roku śmierci małżonka lub partnera życiowego.
  • Klasa podatkowa IV: osoby pozostające w związku małżeńskim lub partnerzy życiowi, jeśli oboje podlegają w Niemczech nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu i nie żyją w trwałej separacji.
  • Klasa podatkowa V: jeden z małżonków lub partnerów życiowych, jeśli drugi został przypisany do klasy podatkowej III.
  • Klasa podatkowa VI: pracownicy otrzymujący wynagrodzenie jednocześnie od kilku pracodawców.

Małżonkowie lub partnerzy życiowi mogą zamiast kombinacji klas podatkowych III/V lub IV/IV wybrać także kombinację IV/IV z tzw. współczynnikiem.

 

Klasa podatkowa może zostać zmieniona po spełnieniu określonych warunków.

Wiele spraw związanych z urzędem skarbowym można obecnie załatwić online – przede wszystkim za pośrednictwem portalu ELSTER. Za pomocą tego portalu można złożyć deklarację podatkową lub przesłać inne formularze.

 

Aby korzystać z portalu, należy założyć konto. Jeśli nie znajdą Państwo odpowiedniego formularza lub potrzebują porady, zapytanie zostanie przekazane przez portal do właściwego urzędu skarbowego.

 

System podatkowy w Polsce

Podatki są głównym źródłem dochodów państwa oraz umożliwiają finansowanie jego działalności. W związku z tym tworzone są systemy, które mają na celu regulowanie ich poboru. Poniżej znajdują się informacje, które warto wiedzieć, o polskim systemie podatkowym.

Do najważniejszych podatków w Polsce należą przede wszystkim:

 

  1. podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT)
  2. podatek od towarów i usług (VAT)
  3. podatek dochodowy od osób prawnych (CIT)
  4. podatek od niektórych rodzajów wyrobów (akcyza)
  5. opłata za przewóz towarów przez granicę (cło)

 

Natomiast pozostałe podatki to m.in. podatek od nieruchomości, posiadania psów, rolny bądź opłata uzdrowiskowa.

 

Więcej informacji:

Wizytę w Urzędzie Skarbowym można zarezerwować osobiście, telefonicznie lub online. Przy tym należy pamiętać o tym, że:

  • nie ma konieczności umawiania wizyty w urzędzie, jeśli sprawa wymaga wyłącznie pozostawienia dokumentu,
  • można umówić wizytę, której termin przypada w ciągu najbliższych 21 dni,
  • rezerwacja terminu wizyty dotyczy jednej osoby i jednej sprawy,
  • jeśli potrzebują Państwo załatwić więcej niż jedną sprawę należy umówić dodatkowy termin.

 

Ważne: W Polsce funkcjonuje tzw. e-Urząd Skarbowy, który umożliwia załatwienie wielu spraw online i przez całą dobę, np. rozliczenie rocznego podatku (PIT).

 

Więcej informacji:

Przy rozliczeniu dochodów z pracy wykonywanej za granicą należy ustalić rezydencję podatkową. Oznacza to, że rozliczanie jest zależne przede wszystkim od miejsca zamieszkania.

 

Polski rezydent to osoba, która według prawa posiada na terytorium Polski centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub przebywa na terytorium Polski dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

 

W przypadku posiadania rezydencji podatkowej w Polsce, istnieje obowiązek rozliczenia całości osiąganych dochodów na jej terenie, niezależnie od miejsca ich uzyskania,
z uwzględnieniem postanowień odpowiednich umów międzynarodowych.

 

W przypadku braku rezydencji podatkowej w Polsce (tj. posiadania statusu nierezydenta), opodatkowaniu na jej terenie podlegają wyłącznie dochody osiągane na jej obszarze — o ile taki obowiązek wynika z właściwej umowy międzynarodowej.

 

Jeżeli spełniają Państwo oba wymogi w obu państwach, to należy sprawdzić, czy Polska zawarła z danym państwem umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. Jeżeli tak, to Państwa miejsce zamieszkania określane jest na podstawie warunków tej umowy.

 

Więcej informacji:

Spis treści