Na tej stronie studenci i osoby zainteresowane studiami znajdą informacje na temat studiów w Polsce i Niemczech oraz na temat uniwersytetów i szkół wyższych w regionie przygranicznym.
Studia w Niemczech
Każdy, kto chce studiować w Niemczech, staje najpierw przed wieloma pytaniami: Jak wygląda struktura
studiów? Jakie są rodzaje uczelni wyższych? Jakie są warunki przyjęcia i jakie są koszty?
Poniższy przegląd odpowiada na te pytania i oferuje wstępny przegląd studiów w Niemczech.
Jak wygląda struktura studiów w Niemczech?
Studia w Niemczech dzielą się na następujące stopnie naukowe:
- Studia licencjackie: 6–8 semestrów (3–4 lata)
- Studia magisterskie: 2–4 semestry (1–2 lata)
Doktorat jest najwyższym stopniem naukowym w Niemczech i służy uzyskaniu tytułu doktora. Czas trwania studiów doktoranckich zależy od kierunku i wynosi zazwyczaj od czterech do pięciu lat.
Ponadto istnieją jeszcze inne formy studiów:
Egzamin państwowy (Staatsexamen) jest szczególną formą zakończenia studiów w niemieckim systemie szkolnictwa wyższego, wymagana w przypadku niektórych kierunków, takich jak medycyna, prawo i pedagogika. W przeciwieństwie do studiów licencjackich i magisterskich, studia te nie kończą się uzyskaniem dyplomu uczelni wyższej, ale egzaminami państwowymi organizowanymi przez państwowe komisje egzaminacyjne. Studia do egzaminu państwowego trwają zazwyczaj od pięciu do sześciu lat i obejmują kilka etapów egzaminacyjnych (np. pierwszy i drugi egzamin państwowy), często uzupełnionych praktycznymi etapami kształcenia, takimi jak staże lub praktyki kliniczne.
Studia dualne łączą studia wyższe z praktycznym szkoleniem w przedsiębiorstwie. Studenci regularnie przechodzą między fazami teoretycznymi na uczelni a fazami praktycznymi w przedsiębiorstwie.
Jakie rodzaje uczelni wyższych istnieją w Niemczech?
Studia w Niemczech można podjąć na uniwersytetach, uczelniach technicznych (Fachhochschulen) oraz innych rodzajach uczelni wyższych. Uczelnie techniczne są zazwyczaj bardziej zorientowane na praktykę i zastosowania, a niektóre z nich mają inne warunki przyjęcia niż uniwersytety.
Prywatne uniwersytety i uczelnie wyższe uzupełniają państwowy system szkolnictwa wyższego w Niemczech. Są one uznawane przez państwo, ale zazwyczaj pobierają czesne.
Jak wygląda rok akademicki w Niemczech?
Rok akademicki podzielony jest na dwa semestry:
- Semestr zimowy (Wintersemester): zazwyczaj od października do marca
- Semestr letni (Sommersemester): zazwyczaj od kwietnia do września
Oba semestry obejmują okres wykładów oraz sesję egzaminacyjną.
Semestry w uczelniach technicznych rozpoczynają się zazwyczaj miesiąc wcześniej.
Jakie są warunki przyjęcia na studia?
Aby podjąć studia w Niemczech, konieczne jest posiadanie świadectwa uprawniającego do podjęcia studiów wyższych, np. Abitur, matury lub porównywalnego, uznanego zagranicznego świadectwa ukończenia szkoły.
Jeśli zagraniczne świadectwo ukończenia szkoły nie uprawnia bezpośrednio do podjęcia studiów w Niemczech, konieczne może być uczęszczanie do kolegium przygotowawczego (Studienkolleg). Kolegium przygotowawcze przygotowuje międzynarodowych kandydatów do studiów pod względem merytorycznym i językowym. Trwa ono zazwyczaj rok i kończy się tzw. egzaminem kwalifikacyjnym, który uprawnia do podjęcia studiów w Niemczech.
W przypadku niektórych kierunków studiów obowiązują dodatkowe warunki przyjęcia, takie jak limit miejsc (Numerus clausus, NC) lub testy kwalifikacyjne.
W przypadku kierunków studiów prowadzonych w języku niemieckim uczelnie wymagają zazwyczaj znajomości języka na poziomie od B2 do C1 zgodnie z Europejskim Systemem Opisu Kształcenia Językowego (ESOKJ).
Jednak zwłaszcza studia magisterskie są oferowane również w języku angielskim. W takich przypadkach znajomość języka niemieckiego często nie jest wymagana; zamiast tego zazwyczaj wymagany jest poziom znajomości języka angielskiego na poziomie B2 lub C1.
Jakie koszty ponoszą studenci zagraniczni?
Studenci zagraniczni z UE/EOG zazwyczaj nie płacą czesnego na uczelniach państwowych. W Brandenburgii studenci z krajów spoza UE są również zwolnieni z czesnego. W niektórych innych krajach związkowych, na przykład w Badenii-Wirtembergii, studenci z krajów spoza UE muszą natomiast płacić czesne.
Niezależnie od tego wszyscy studenci płacą co semestr opłatę semestralną. Obejmuje ona zazwyczaj koszty obowiązkowego biletu semestralnego (korzystanie z autobusów i pociągów) oraz opłaty administracyjne. W semestrze letnim 2026 r. opłata semestralna na Uniwersytecie Europejskim Viadrina wynosi 378,10 €. Na BTU Cottbus–Senftenberg opłata semestralna wynosi obecnie 373,80 €.
Prywatne uczelnie pobierają czesne, które w zależności od uczelni może wynosić kilka tysięcy euro rocznie.
Więcej informacji
https://polen.diplo.de/pl-pl/02-themen/02-5-wissenschaft-forschung/05-studieren-de
Strona niemieckich placówek zagranicznych w Polsce zawiera informacje w języku polskim na temat dostępu do studiów w Niemczech, w szczególności na temat uznawania matury i możliwych dróg rekrutacji.
https://www.study-in-germany.com/en/
Oficjalny portal informacyjny dla studentów zagranicznych. Znajdziesz tu podstawowe informacje na temat możliwości studiowania, warunków, finansowania, składania wniosków, wiz oraz życia w Niemczech.
https://www.daad.pl/pl/studia-i-badania-naukowe-w-niemczech/studia-w-niemczech/
Centralna platforma Niemieckiej Centrali Wymiany Akademickiej (DAAD) dla studentów zagranicznych. Zawiera wyczerpujące informacje na temat oferty studiów, stypendiów, zakwaterowania i przygotowania do studiów.
https://www.hochschulkompass.de/en/study-in-germany.html
Oficjalna baza danych Konferencji Rektorów Niemieckich Uczelni Wyższych. Tutaj można wyszukiwać uznane przez państwo uczelnie wyższe i kierunki studiów w Niemczech.
Platforma informacyjna i serwisowa dla międzynarodowych kandydatów na studia. uni-assist wspiera proces rekrutacji na wiele niemieckich uczelni wyższych i weryfikuje zagraniczne świadectwa edukacyjne.
https://www.bildungsserver.de/hochschulbildung/hochschulbildung-8-de.html
Niemiecki serwer edukacyjny oferuje przegląd systemu szkolnictwa wyższego w Niemczech, w tym struktur studiów, rodzajów uczelni i kontekstu polityki edukacyjnej.
Studia w Polsce
Osoby, które chcą studiować w Polsce, mają na początku wiele pytań: Jak wygląda struktura studiów? Jakie są uczelnie wyższe? Jakie są warunki przyjęcia i jakie są koszty?
Poniższy przegląd odpowiada na te pytania i zawiera podstawowe informacje na temat studiów w Polsce.
Jak wygląda struktura studiów w Polsce?
- Studia pierwszego stopnia (Licencjat lub Inżynier): 6-7 semestrów (3-3,5 roku)
- Studia drugiego stopnia (Magister): 3-4 semestry (1,5-2 lata)
Doktorat jest najwyższym stopniem naukowym w Polsce i służy uzyskaniu tytułu doktora. Zazwyczaj odbywa się w ramach szkół doktorskich i trwa od 3 do 4 lat.
Ponadto istnieją inne formy studiów:
Jednolite studia magisterskie to studia zawodowe, które są oferowane w określonych kierunkach, takich jak medycyna, weterynaria, prawo, farmacja lub nauczycielstwo, bez podziału na etap licencjacki i magisterski. Studia te trwają zazwyczaj od 5 do 6 lat i kończą się bezpośrednio uzyskaniem tytułu magistra.
Studia dualne łączą studia wyższe z praktycznym szkoleniem w przedsiębiorstwie. Studenci regularnie przechodzą między fazami teoretycznymi na uczelni a fazami praktycznymi w przedsiębiorstwie.
Studia w Polsce dzielą się ponadto na studia stacjonarne i studia niestacjonarne. Studia niestacjonarne oferują możliwość studiowania wieczorami lub wyłącznie w weekendy.
Jakie rodzaje uczelni wyższych istnieją w Polsce?
Studia w Polsce można podjąć na uczelniach akademickich oraz na uczelniach zawodowych.
Uczelnie akademickie są zazwyczaj zorientowane na badania naukowe i mają prawo do nadawania stopni doktorskich. Należą do nich między innymi uniwersytety, politechniki, uniwersytety ekonomiczne, uniwersytety przyrodnicze oraz akademie wychowania fizycznego.
Uczelnie zawodowe są bardziej zorientowane na praktykę i zastosowania i często występują pod nazwą (Państwowa) Akademia Nauk Stosowanych.
Ponadto istnieją również inne rodzaje uczelni, takie jak uczelnie medyczne i uczelnie artystyczne.
Prywatne uniwersytety i uczelnie uzupełniają państwowy system szkolnictwa wyższego w Polsce. Są one uznawane przez państwo, ale zazwyczaj pobierają czesne.
Jak wygląda rok akademicki w Polsce?
Rok akademicki podzielony jest na dwa semestry:
- Semestr zimowy: zazwyczaj od października do lutego
- Semestr letni: zazwyczaj od lutego do czerwca
Oba semestry obejmują okres wykładów oraz sesję egzaminacyjną.
Od początku lipca do końca września studenci mają zazwyczaj trzy miesiące wakacji letnich.
Jakie są warunki przyjęcia na studia?
Aby podjąć studia w Polsce, konieczne jest posiadanie świadectwa uprawniającego do podjęcia studiów wyższych, czyli polskiej matury lub porównywalnego, uznanego świadectwa ukończenia szkoły zagranicznej. Zagraniczne świadectwa muszą być zazwyczaj poświadczone lub opatrzone apostille i uprawniać do podjęcia studiów w kraju pochodzenia.
Niektóre kierunki studiów mają limit przyjęć. W takich przypadkach obowiązują specjalne kryteria selekcji, takie jak ocena z egzaminu maturalnego lub dodatkowe testy kwalifikacyjne, na przykład z zakresu sztuki, muzyki lub architektury.
W przypadku kierunków studiów w języku polskim uczelnie wymagają zazwyczaj poziomu znajomości języka od B2 do C1 zgodnie z Europejskim Systemem Opisu Kształcenia Językowego (ESOKJ).
Jednak zwłaszcza studia magisterskie są oferowane również w języku angielskim. W takich przypadkach znajomość języka polskiego często nie jest wymagana; zamiast tego zazwyczaj wymagany jest poziom znajomości języka angielskiego na poziomie B2 lub C1.
Jakie koszty ponoszą studenci zagraniczni?
Studenci zagraniczni z UE/EOG zazwyczaj nie płacą czesnego na uczelniach państwowych. Dla studentów zagranicznych spoza UE/EOG i bez Karta Polaka studia są zazwyczaj płatne i kosztują średnio 1000-1500 euro rocznie, często nawet więcej.
Niezależnie od tego wszyscy studenci mogą być zobowiązani do uiszczenia niewielkich opłat rekrutacyjnych lub administracyjnych.
Ponadto studia w języku angielskim, studia niestacjonarne oraz studia na uczelniach prywatnych są zazwyczaj płatne. Wysokość opłat różni się w zależności od uczelni i kierunku studiów.
Więcej informacji
Oficjalny polski portal informacyjny poświęcony studiom w Polsce. Znajdziesz tu wyczerpujące informacje na temat możliwości studiowania, uczelni, warunków przyjęcia oraz struktury polskiego systemu szkolnictwa wyższego.
Strona Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA). Zawiera informacje na temat możliwości studiowania, programów międzynarodowych, stypendiów i ofert mobilności dla studentów.
Centralna platforma w języku angielskim dla studentów zagranicznych, zawierająca informacje na temat studiów, kierunków studiów w języku angielskim oraz życia i studiowania w Polsce.
STUDIA w regionie przygranicznym
W województwie lubuskim i Brandenburgii znajdują się państwowe uniwersytety i uczelnie wyższe, które oferują zarówno klasyczne kierunki studiów, jak i kierunki zorientowane na praktykę. Mieszkańcom regionu przygranicznego otwierają się tym samym różnorodne możliwości studiowania.
Przegląd uniwersytetów w regionie przygranicznym:
Akademia im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim
Akademia Jakuba z Paradyża została założona w 1998 roku i znajduje się w Gorzowie Wielkopolskim. Od 2019 roku posiada prawa doktorskie, spełniając tym samym wszystkie wymagania uczelni akademickiej. Uczelnia ma charakter praktyczny i oferuje kierunki studiów na pięciu wydziałach: prawa i bezpieczeństwa, ekonomii, techniki, nauk o zdrowiu i nauk humanistycznych. Więcej informacji na temat terminów składania wniosków i oferty studiów można znaleźć na stronie internetowej: https://ajp.edu.pl/
Brandenburski Uniwersytet Techniczny w Cottbus-Senftenberg (Brandenburgische Technische Universität (BTU) Cottbus-Senftenberg)
Brandenburski Uniwersytet Techniczny w Cottbus-Senftenberg powstał w 2013 roku w wyniku połączenia BTU Cottbus i Hochschule Lausitz. BTU jest uczelnią o profilu technicznym. Oferta studiów na sześciu wydziałach obejmuje architekturę, budownictwo i technikę środowiskową, inżynierię mechaniczną, informatykę i elektrotechnikę, a także pedagogikę, ekonomię i nauki społeczne. Więcej informacji na temat terminów składania wniosków i oferty studiów można znaleźć na stronie internetowej: https://www.b-tu.de/
Uniwersytet Europejski Viadrina we Frankfurcie nad Odrą (Europa-Universität Viadrina)
Uniwersytet Europejski Viadrina został założony w 1991 roku i znajduje się we Frankfurcie nad Odrą, bezpośrednio przy granicy polsko-niemieckiej. Jest to uniwersytet humanistyczny, którego kierunki studiów podzielone są na wydział kulturoznawstwa, prawa i ekonomii oraz European New School of Digital Studies. Cechą szczególną uczelni jest silna międzynarodowa sieć kontaktów i transgraniczna współpraca z Polską. Wraz z Collegium Polonicum w Słubicach, sąsiednim mieście Frankfurtu nad Odrą, istnieje wspólna instytucja Uniwersytetu Europejskiego Viadrina i Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Więcej informacji na temat terminów składania wniosków i oferty studiów można znaleźć na stronie internetowej: https://www.europa-uni.de/
Uniwersytet Medyczny Lausitz-Carl Thiem (Medizinische Universität Lausitz-Carl Thiem)
Uniwersytet Medyczny Lausitz – Carl Thiem został założony w 2024 roku i obecnie znajduje się w fazie budowy. Ma siedzibę w Cottbus i wywodzi się z kliniki Carl-Thiem-Klinikum. W ramach tzw. modelu integracyjnego łączy badania naukowe, nauczanie i opiekę zdrowotną. Pierwsi studenci będą mogli rozpocząć studia medyczne od semestru zimowego 2026/2027. Do 2040 roku ma powstać około 1200 miejsc studiów, a także mają zostać opracowane kolejne kierunki studiów w dziedzinie nauk o zdrowiu. Więcej informacji na temat terminów składania wniosków i oferty studiów można znaleźć na stronie internetowej: https://mul-ct.de/
Uniwersytet Zielonogórski
Uniwersytet Zielonogórski powstał w 2001 roku z połączenia Politechniki Zielonogórskiej i Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Zielonej Górze. Uniwersytet oferuje szeroki wybór kierunków studiów. Oferta 7 wydziałów obejmuje kierunki inżynieryjne i ścisłe, humanistyczne, ekonomiczne i prawnicze, a także pedagogiczne, artystyczne i medyczne. Więcej informacji na temat terminów składania wniosków i oferty studiów można znaleźć na stronie internetowej: https://www.uz.zgora.pl/